Hemelvaartskerk Augusta Victoria

De Augusta Victoria compound is het bezoeken zeker waard!

Dit complex in Duitse ‘Wilhelmisch - Neo Byzantijnse’ stijl is gebouwd op het hoogste punt van Jeruzalem, zo’n 850 meter (sommige bronnen zeggen 827 meter) boven zeeniveau en zo'n 1300 meter boven de Dode Zee (die je vanaf het complex kunt zien).

 

Je kunt de compound bereiken via de poort aan de hoofdweg op de Olijfberg. Het terrein zelf is overdag altijd open. Als je voor het ziekenhuiscomplex langs loopt/rijdt richting de kerk, zie je aan de rechterkant een café met terras en grote tuin waar je heerlijk even wat kunt drinken (is niet altijd open). Wanneer je om de kerk heen loopt, kom je bij een soort terras waarvandaan je een schitterend uitzicht hebt over de woestijn. Ook als de kerk dicht is, is alleen dit uitzicht het bezoek aan het terrein al waard.

Als de kerk open is (nu tijdens Covid is de kerk meestal dicht) kun je de 50 meter hoge klokkentoren beklimmen voor 5 NIS. Na zo’n 230 treden heb je dan een adembenemend 360 graden uitzicht over de stad Jeruzalem èn over de woestijn en de Dode Zee / Jordanië.

De kerk zelf heeft een schitterend interieur en het is zeker aan te raden om hier even rond te kijken als de kerk open is.

Het ontstaan van de Augusta Victoria Compound

In 1898 bezochten de Duitse Keizer Wilhelm II en zijn vrouw Keizerin Augusta Victoria Jeruzalem. Zij waren erg onder de indruk van Jeruzalem en wilden graag (naast de reeds bestaande Duitse Erlösungskirche in de oude stad) een plek creëren voor Duitse Pelgrims op de Olijfberg. Er woonden op dat moment enkele duizenden Duitsers in Jeruzalem en de Keizer beloofde hen een rustoord en een hospitaal, met name gericht op malaria patiënten.

In heel Duitsland werden mensen opgeroepen om hiervoor te doneren en donateurs ontvingen het ‘Kruis van de Olijfberg’ als dank voor hun gift. Keizerin Augusta Victoria was sowieso erg geïnteresseerd in het bouwen en ondersteunen kerken en ziekenhuizen. Ze zamelde vaak fondsen in voor het bouwen van kerken, zoals onder andere voor deze kerk in Berlijn. De ‘Keizerin Augusta Victoria Stichting’ ging met de bouw en het beheer aan de slag.

 

In 1907 werd de eerste steen gelegd. De Berlijnse architect Robert Leibnitz begeleidde de bouw. Aangezien Leibnitz nog nooit in het Midden Oosten was geweest, kreeg het gebouw de stijl van de Duitse Kastelen aan de Rijn, zonder dat er oosterse elementen in verwerkt werden. De meeste bouwmaterialen werden uit Duitsland geïmporteerd. Er werd een 60 meter hoge klokkentoren gebouwd met vier grote klokken erin, waarvan de grootste zes ton woog. Per schip gingen deze materialen en klokken naar Jaffa, waarna ze over de weg naar Jeruzalem werden getransporteerd. De weg vanaf Jaffa was echter niet breed genoeg voor deze klokken, waardoor de weg verbreed en verhard moest worden. Het aanpassen van de weg tussen Jaffa en Jeruzalem kostte meer dan het dubbele van de kosten van het vervoer van de klokken van Hamburg naar Jaffa.

De geschiedenis van het gebouw

Op 10 april 1910 werd het complex officieel geopend, maar pas in 1914 was de bouw klaar. Augusta Victoria was het eerste gebouw in het land met elektriciteit, deze werd geleverd door een dieselgenerator.

Tijdens de eerste wereldoorlog deed het ziekenhuis dienst als militair hospitaal. Het hoofdkwartier voor de Duitsers en de Turken (Ottomanen)  was hier toen ook gevestigd.

Na de oorlog bezetten de Britten de compound en werd Augusta Victoria het hoofdkwartier van de Britse Hoge Commissaris.

In 1927 werden de gebouwen ernstig beschadigd door een aardbeving, de Britten vonden een nieuwe plek voor hun hoofdkwartier elders in Jeruzalem en trokken eruit.

In 1928 werd het complex teruggegeven aan de originele eigenaar: de Keizerin Augusta Victoria Stichting. De kerk werd gedeeltelijk gerestaureerd. Het puntdak van de klokkentoren werd 10 meter korter herbouwd (dus op 50 meter hoogte in plaats van 60 meter).

Rond 1937 starten de diaconessen die het pelgrimshuis runnen met het gebouw om te zetten in een ziekenhuis.  Tijdens de tweede wereldoorlog werd het gebouw opnieuw gebruikt als een militair ziekenhuis, gerund door de Britten.

Na de Onafhankelijksoorlog in 1948 werden er door het Rode Kruis Palestijnse vluchtelingen ondergebracht in het gebouw. Het ziekenhuis werd overgenomen door de Lutherse Wereldfederatie, in samenwerking met de UNRWA (UN organisatie voor Palestijnse vluchtelingen). Het complex werd in deze tijd ook gebruikt door het Jordaanse leger.

Voor de zesdaagse oorlog van 1967 werd de compound versterkt met verschillende bunkers. Tijdens deze oorlog werd het gebouw zwaar beschadigd en de bovenverdieping werd door een brand beschadigd.

 

De kerk was dus zwaar beschadigd door zowel de aardbeving van 1927 als door de oorlog. De Lutherse Wereldfederatie wilde de kerk slopen. Maar toenmalig burgemeester van Jeruzalem Teddy Kollek (van 1965 tot 1993 burgemeester van Jeruzalem) protesteerde hier tegen. Hij had zijn jeugd doorgebracht in Wenen en moest Wenen in 1935 ontvluchten. Hij had gezien hoe de Duitsers synagogen verwoest hadden in Duitsland en andere landen en zette zich met hart en ziel in voor het behoud van deze Duitse kerk in Jeruzalem. 

In 1988 werd de kerk gerestaureerd. Dit in tegenstelling tot meerdere andere kerken die door Augusta Victoria gesubsidieerd waren in het voormalige Oost-Duitsland. Veel kerken die beschadigd waren tijdens de tweede wereldoorlog werden door het atheïstische DDR-regiem gesloopt.

De huidige situatie

Momenteel is het ziekenhuis één van de zes ziekenhuizen voor de Palestijnen uit de Westbank en uit Gaza. Het is het meest gespecialiseerde ziekenhuis voor deze doelgroep en is gespecialiseerd in kanker behandelingen, dialyse, KNO, diabetes en kindergeneeskunde.

 

De kerk, het café en de ontmoetingsruimtes worden nog steeds actief gebruikt door de Duitse/ Lutherse gemeenschap in Jeruzalem. Er worden hier ontmoetingsmaaltijden, filmavonden, bazaars en Arabische diensten gehouden. De Duitse en Engelse diensten (en ook wel Arabische diensten) worden vooral gehouden in de Duitse Erlösungskirche (Verlossingskerk) in de oude stad.

 

De Augusta Victoria Compound bevat momenteel:

  • Het ziekenhuis
  • De Hemelvaartskerk met daarbij een kleine souvenirshop
  • Een Evangelisch (Protestants) pelgrims- en ontmoetingscentrum
  • Een gastenverblijf
  • Een interreligieuze kinderopvang
  • Café Augusta Victoria
  • Het Duits Protestants Instituut voor Archeologie
  • De pastorie van de pastoor van de Erlösungskirche
  • Administratieve kantoren en woonvertrekken van de Lutherse Wereldfederatie.